Kręcę ten film, bo…
W którą stronę patrzeć?
- W tę. - Dobra.
Kręcę ten film, bo…
mam nagrania i zdjęcia z 25 lat, które dokumentują moją i Cartoona…
podróż przez życie, a co za tym idzie cały ruch, który…
Moment.
NETFLIX PRZEDSTAWIA
Liczy się tylko tatuaż od Cartoona.
Liczą się tylko zdjęcia Estevana.
- Estevan i Cartoon zawsze idą w parze. - Znasz Toona, znasz Steve’a.
Los Angeles to oni.
Główni przedstawiciele kultury Los Angeles.
Są jak pionierzy.
Nie tylko pionierzy. To historycy.
Gawędziarze, autorzy obrazów, kronikarze…
Nie sposób pominąć Mistera Cartoona.
Cartoon jest wyjątkowy.
Od razu widać, kiedy Mister Cartoon zrobił tatuaż.
Każdy zna Cartoona.
Tatuażysta hip-hopowców.
Tatuaż od Toona budzi szacunek.
Cartoon!
- Mój Cartoon. - Cartoon!
Światowej sławy Cartoon.
Estevan był zawsze przy Cartoonie.
Autentyzm Estevana nie ma sobie równych.
Fotografie członków gangów…
JEBAĆ MIŁOŚĆ
Uchwycił całą kulturę.
Kultura lowriderów i tatuaży, zdjęcia z dzielnicy Skid Row…
Pozostawili po sobie historię.
Pokazali, że da się postępować właściwie,
po prostu to robiąc.
Czerpią z tego dumę.
- Dla wielu przygotowali grunt. - Ale są skromni.
Bez nich by się nie udało.
Odwaga. Bycie sobą.
Wielu ludzi się tego boi.
Dlatego odnieśli taki sukces.
Mówią z pełną powagą i są szczerzy.
To nasze. Chcemy to pokazać światu.
LA zglobalizowano.
Połączyli siły i są nie do zatrzymania.
LOS ANGELES, KALIFORNIA
Jeśli pochodzi się z meksykańskiej rodziny,
wiara w Boga to standard.
Wychowano mnie na katolika.
Kiedy byłem młody, powiedziano mi, że mam talent,
że mnie obdarzono,
że mam dar od Boga.
Kiedy codziennie powtarza się coś takiego dziecku,
zaczyna w to wierzyć.
Mama kazała mi posprzątać pokój i pościelić łóżko…
TATUAŻYSTA
…a ja na to: „Mam dar od Boga. Nie będę ścielić łóżka”.
Czerpię z pracy radość. Uwielbiam pracować.
Kocham robić zdjęcia i kręcić filmy.
Praca to coś…
FOTOGRAF / FILMOWIEC
…za co ci płacą.
Dzięki niej mogę opłacić rachunki i żyć.
Nie jestem najlepszym ojcem ani mężem,
ale jestem dobrym pracownikiem, fotografem i całkiem niezłym przyjacielem.
Nikt nie powie, że zrobiłem mu krzywdę. A jeśli tak, to, kurwa, kłamie.
Skup się, a dostrzeżesz.
Pokaż swój talent. Możesz objechać świat, polecieć do Europy.
Byliśmy na całym świecie. Kupisz rodzinie dom.
KULTURA
Sztuka jest jak uporczywy świąd.
Coś zobaczyłem, na przykład plakat filmowy
albo coś, przez co zachciało mi się rysować,
i natychmiast odczuwałem silne pragnienie.
Po prostu musiałem to robić codziennie.
Był jeszcze mały, miał może cztery lata.
Już wtedy rysował nozdrza,
paznokcie i uszy.
Inne dzieci rysowały patyczaki, a on skomplikowane detale.
RODZICE MISTERA CARTOONA
Był moim pierwszym dzieckiem. Musiałam być cudowną mamą.
W końcu był tak dobry!
Mama mówiła mu, że jest najlepszy, niesamowity.
Że nie ma lepszych. Że wyrośnie na kogoś wspaniałego.
ARTYSTA
Uwierzył.
Kiedy byłem mały, tata spotkał w banku pewnego mężczyznę.
Powiedział, że prowadzi interes związany z karate.
Tata obwieścił w domu:
„Będziesz się uczył sztuk walki”. Protestowałem.
- Był nieustępliwy. - „Płacę, więc będziesz”.
Kiedy zaczynał, był nieśmiały
i z nikim nie rozmawiał.
Po roku lekcji karate był tak pewny siebie,
że chodził wyprostowany.
W szkole karate poznałem świat lakierów z efektem candy,
bo arcymistrz lakierował też samochody.
Wiele się dowiedziałem o muralach, lakierach candy,
szacunku i nurcie życia.
Wszystko się ze sobą łączyło.
Obłęd.
Estevan Oriol, fotograf i reżyser. Wychowałem się w LA.
Urodziłem się w Santa Monice w Szpitalu św. Jana.
Estevan, wysoki Meksykanin.
Niewiele osób wie, że jest pół-Włochem.
Rodzice byli małżeństwem, do kiedy skończyłem trzy lata.
Potem się rozwiedli i zostałem tylko z mamą.
Mama była wspaniała.
Żyliśmy na zasiłku i korzystaliśmy z programów pomocy,
ale mama robiła wszystko, żeby było mi jak najlepiej.
Każde dzieci mieszanej rasy
w pewnym momencie zastanawiają się, do której rasy należą.
W końcu muszą wybrać. On wybrał bycie Latynosem.
Późno się dowiedziałem.
Tata był hipisem.
Nie zależało mu na dobrym aucie i tym podobnych.
Dzięki temu zacząłem zabiegać o coś więcej.
To dało mi zapał.
Po liceum pracowałem w barze szybkiej obsługi, na łodziach,
w supermarketach, w dostawie do monopolowego…
Zawsze miałem ze trzy różne zajęcia.
W latach 80. liczyło się to, do jakiego odłamu hip-hopu się należy.
Jesteś break-dancerem? Raperem?
Lockerem? Writerem?
Uwielbiałem break dance i tym podobne, ale nie byłem dość dobry.
Ale umiem rysować.
Cartoon zawsze miał marker
albo puszkę farby.
PRZYJACIEL
Malował wszędzie, gdzie poszliśmy.
Byłem hip-hopowcem, B-boyem.
Bombing, 3D, fade.
Zanim stał się tym Cartoonem, którego znamy dzisiaj…
ARTYSTA
…robił świetne graffiti.
Należał do ekipy WCA, można powiedzieć: „legendarnej”.
Był zajebisty.
Znam Cartoona od końca lat 80. Wtedy miał ksywę Flame.
Zrobił wrażenie.
GRAFFICIARZ
Miał wyjątkowy styl, był inny.
Malował jak szalony. Byłem zaskoczony, że działa tak szybko.
Malowałem graffiti, gdziekolwiek byłem.
Dawało mi to kopa. Można było za to iść do więzienia.
GRAFFITI TO PRZESTĘPSTWO
CZY TWOJE DZIECKO TO WANDAL?
GRAFFITI: NIE ZACZYNAJ!
Podpisywał graffiti pseudonimem.
Był z tego znany.
Było w nim coś wyjątkowego.
Pomyśleliśmy, że kiedyś zrobi coś wielkiego, zaistnieje.
ALTERNATYWA DLA GRAFFITI
Osiągnie coś.
To małe dzieło sztuki.
Byliśmy bardzo dumni z tego artykułu.
Szukałem swojego wizerunku.
Czegoś autentycznego.
Na uczelni LA Trade Tech uczyłem się grafiki szyldowej.
Litery mają pewnego rodzaju ciężar.
W szkole wszystkie dzieciaki wiedziały, gdzie były więzienia.
Niektóre dostawały listy od krewnych.
Patrzyłem na kopertę
i widziałem na kopertach szalone kolaże w więziennym stylu.
Pomyślałem sobie: „A może by tak wymieszać taki styl
ze stylem graffiti, połączyć je?”.
Tak narodził się mój styl.
W wieku 19 lat przeniosłem się do Hollywood.
Bulwar Zachodzącego Słońca tętnił życiem, kluby Whiskey i Roxy, hip-hop…
Coś niesamowitego.
Dorabiałem w klubach nocnych.
Tu poznałem miejscowe zespoły:
Ice-T and the Rhyme Syndicate, Red Hot Chili Peppers,
Boo-Yaa, T.R.I.B.E., House of Pain…
Tu poznałem Muggsa, który zabrał mnie na Cypress Avenue.
Tak poznałem B-Reala i Sena.
To SP 1200.
Na tym automacie perkusyjnym nagraliśmy płyty House of Pain.
Sampla do „Jump Around” stworzyłem ja.
W studiu nagrałem waltornistę.
Na tym urządzeniu obniżyłem wysokość, co dodało efekt skrzypienia.
Trochę rozciągnęło dźwięk i nadało mu charakteru.
Poznałem Estevana, kiedy stał na bramce w klubie
przy Second Street w Little Tokyo.
Zawsze mnie wpuszczał.
Ziomek Steve-O, skrót od Steve Oriol.
Potem miał ksywę Scan.
Skrót od Scandalous.
Kiedy mieliśmy już materiał
i ruszaliśmy w trasę, Muggs nie wiedział, kogo zatrudnić jako menedżera trasy.
Kto byłby na tyle odpowiedzialny?
No kto?
Odezwałem się do Scana.
Został menedżerem.
Od tego zaczęły się nasze eskapady po całym świecie.
Nie wiedziano, że House of Pain są biali.
Ludzie byli zdziwieni: „Co to za jebane białasy?”.
A potem usłyszeli.
Cały klub nagle ogarniało wtedy szaleństwo,
ludzie tracili zmysły.
I tak to się potoczyło.
Występowałem w teledyskach zespołu, np. w „Shamrocks and Shenanigans”.
Jeśli nie było mnie w LA, byłem w trasie z House of Pain.
Tata był fotografem i uważał, że mam fajne życie, więc…
Mój pierwszy aparat. Dostałem go od taty.
To o nim mówię, kiedy pytają:
„Jak wyglądały twoje początki z fotografią?”.
Jeździliśmy w pojebane trasy promocyjne,
a on zawsze robił zdjęcia.
Postanowiłem zostać artystą, kiedy trzeba było zdobyć prawdziwą pracę.
Kiedy pierwszy raz malowałem koszulki, miałem wtedy 17 lat,
zrozumiałem, że to może być mój zawód.
Malowałem czyjeś auta na koszulkach,
a potem się podpisywałem.
Natychmiast zacząłem pracować. Tak narodziło się Cartoon’s Customs.
To przygotowało mnie do tatuowania.
Scandalous ma aparat. Japonia, tak to robimy.
Kurczak i zupa, a potem szpinak z masłem.
Na trasie bywa nerwowo.
Trzeba kogoś, kto dobrze wszystkich zna i będzie potrafił utrzymać spokój.
Każdy dzień to nowe: przygoda, miasto, kraj, występy.
Zajebiście było spędzać czas z ziomkami.
Nie był jeszcze znanym fotografem. Był technicznym.
Mają ziomka.
Cypress Hill nie tylko mieli świetną sprzedaż i platynową płytę,
ale byli też szanowanym zespołem, a B-Real był bardzo w porządku raperem.
Patrzcie, jaki widok, skurwiele.
GARDEROBA
Zajebiście wyglądam.
Nie pytaj, czy jestem gotowy. Zawsze jestem. Pierdol się.
O cholera, dobry mach!
Muggs załatwił Estevanowi robotę z House of Pain
a potem z nami, z Cypress Hill.
Najpierw pojechał z nami na Woodstock 1994.
B-Real skoczył ze sceny w tłum.
Musiałem go wyciągnąć, ale jednocześnie robiłem zdjęcia.
Pojebana akcja.
Estevan pełnił wiele funkcji.
Zarządzał trasą, robił zdjęcia, kręcił filmy.
To wszystko moje.
Czadu.
Tacy byliśmy. Ściśle współpracowaliśmy.
Nikt nigdy nie miał tylko jednej roli, wszyscy robili mnóstwo rzeczy,
żeby osiągnąć wyznaczone cele.
Estevan sprawował tych funkcji wiele,
a przy okazji był naszym przyjacielem.
TYLKO PEŁNOLETNIE!
Zawsze się wywiązywał.
Co tam? Tutaj Scandalous.
Czegoś wam trzeba? Ja to mam.
Kurewsko duży zapasik!
Słyszycie? Jesteśmy w Cleveland.
Matka Natura zrobiła nas w chuja.
Pojawił się Estevan i świetne materiały wideo
z początków kariery Cypress Hill to jego zasługa.
Ciągle wspominam, jak Steve-O mówi: „Wal do mnie”.
PREZES DEF JAM RECORDS, BYŁY MENEDŻER
Mówił: „Nie martw się, robię swoje. Wal do mnie.”.
Ciągle jedziemy.
Na takim zadupiu jeszcze nie byłem.
- Co jeszcze? - Musimy być szybciej niż ty.
Gówniarze.
Co powiedział, do chuja?
- Musimy za kulisy. - Mów.
Nie tędy. Nie zmieścicie się.
- My za kulisy. - Macie przepustkę?
Oto ona: Cypress Hill.
- Cypress Hill! Jasne! - Tak.
Jesteśmy, Engolf.
Byłem w trasie z Beastie Boys, No Doubt, The Fugees, Limp Bizkit, Erykah Badu
i innymi zespołami, i tylko ja miałem aparat.
Zupełnie znikąd tysiące ludzi ogarnia szaleństwo
z powodu piosenki śpiewanej na scenie.
Jedyna reakcja to: „O kurwa!”.
Wtedy zrozumiałem, że muszę uwiecznić to wszystko na zdjęciach.
Oto południowa Kalifornia!
Zacząłem wysyłać zdjęcia do czasopism,
a one zaczęły je publikować.
Zaczynamy! Raz, dwa, trzy, bum!
Estevan był wyjątkowy.
PRODUCENT / WHOOLIGANZ
Wiele potrafił.
Kiedy go poznałem, miałem 14, 15 lat.
Byłem raperem w grupie The Whooliganz.
Ja i mój kumpel, Scotty Caan.
Nagraliśmy kawałek z B-Realem, więc wzięli nas w trasę,
żeby wypromować nadchodzący singiel.
Miałem wtedy 16 lat.
Musiałem być przytomny tylko godzinę.
Potem podrywałem laski, paliłem zioło, piłem i spędzałem czas z idolami.
Nie reprezentuję grupy wiekowej, tylko hip-hop.
Jemu odjebało na punkcie zdjęć.
Alchemistowi na punkcie beatów.
- Mogę przeklinać? - Tak.
Nie da się mówić o tamtych czasach bez przekleństw.
W 1993 roku Soul Assassins, Cypress Hill i House of Pain byli na szczytach.
Byli Dre i Snoop…
NA ŻYWO Z CEL SKAZAŃCÓW
…ale poza tym, to te zespoły były najpopularniejsze.
Soul Assassins byli na szczycie.
WINA TENORE’A!
Poznałem Estevana Oriola ponad 25 lat temu.
ZAŁOŻYCIEL I PREZES RVCA
Dla 16-latka koncert takich gwiazd hip-hopu to coś niesamowitego.
Niemal odwołano cały koncert,
bo jakiś Estevan pobił piratów.
Brali obrazki z gazety i robili koszulki.
Godzinę przed koncertem ziomki założyły kaptury i przeszły parking.
Przy przyczepach słychać było…
- Cholera! - Ogłuszyli kolesi.
- Nie powiem kto. - Powiedz.
Muggs, Estevan.
Skurwiel coś powiedział, więc zajebałem mu w ryj.
Biedaczysko.
Tak poznałem Estevana Oriola.
Pobił pirata w San Francisco na koncercie Soul Assassins.
Kiedy poznałem Steve’a-O był menadżerem trasy…
Żartowniś.
…fotografem i DJ-em.
Ich album, Temples of Boom, pokrył się platyną. Oto Cypress Hill!
Bywało nawet tak, że nawet zastępował członków Cypress Hill w wywiadach.
Nie można winić wszystkich za działania kilku grup.
Kontrowersje długo nie umilkną.
- Dziękuję. - My również.
Gościliśmy Cypress Hill.
Wszystko się zmieniło, kiedy zrobiłem okładkę płyty.
Zamieszki z 1992 roku.
To żaden protest.
To przemoc motłochu.
Przez wyrok ws. Rodneya Kinga ulice oszalały.
Stało się.
Czarnoskórzy i Meksykanie zaczęli się porozumiewać.
Jak rodzina.
To się wcale nie spodobało. O nie.
WINNY
Pamiętam, że jechałem wtedy autostradą 110 do Hollywood
i po obu jej stronach widziałem płomienie.
To zapoczątkowało relację trwającą od 1992 roku do teraz.
RAPER
Nic jej nie zburzy.
Ale choć były to szalone dni: wszystkie te pożary,
niesprawiedliwość w sprawie Rodneya Kinga,
„jebać policję” i tym podobne,
jadąc, zauważyłem okładkę albumy Kida Frosta,
którą przeniesiono na billboard dla Virign Records.
Wszedłem w świat muzyki, a nawet nie gram na gitarze.
To tutaj poznaliśmy się z Cartoonem.
Wynajęto wtedy ostatnie piętro na imprezę z okazji premiery płyty Penthouse Players.
Poszedłem tam z kumplem, Donniem Charlesem.
Kiedy weszliśmy, zauważył Cartoona i powiedział:
„Chodź. Przedstawię ci innego ziomka z Meksyku.
Obaj robicie w muzyce, on zrobił okładkę płyty Penthouse Players.
Pogadajcie ze sobą, ja się tu poszwendam.
E miał silny wpływ na moje życie, bo miał taką samą misję jak ja.
- Jeśli chodzi o sztukę, przyjaźń… - Pamiętam, jak powiedział:
„Mamo, poznałem gościa, który tak samo patrzy na świat”
Cartoona poznałem na początku 1994 roku.
O ile pamięć mnie nie myli, to było u Muggsa w Hollywood Hills.
Siedzieli w chevrolecie impali z 1964 roku.
- Jak w komedii. - Abbotta i Costello nic nie zatrzymywało.
Znali się na rzeczy.
Na początku było trudno.
Im częściej się spotykaliśmy, tym więcej mieliśmy pomysłów
na legalne zajęcia, które przyniosłyby nam zarobek.
Taniec z rachunkiem. Zobaczmy rachunek za striptizerkę.
Nie było wtedy Estevana bez Cartoona.
Cartoon odpowiadał za materiały wizualne Soul Assassins.
Widzieliśmy jego talent. Uwierzyliśmy w niego.
Właź.
Właź, chuju.
Serio?
Wyłącz kamerę.
Gdzie jesteśmy?
Na promie.
Jest, kurwa, ósma rano.
Padam z nóg.
Życie w trasie.
To wykształciło w nas umiejętność nawiązywania wyjątkowych relacji.
Właśnie takie życie.
- I co? Niesamowite, co? - Spróbujmy.
Pojawił się Cartoon
i zaczął robić dla nas wszystko.
Miał niebywały talent.
Projektowałem scenografię.
Sprawdzam.
Moje rysunki przeistaczały się
w wielką dmuchaną lalę przedstawiającą króla na tronie.
Bardzo gangsterska rzecz.
Jeszcze nie tatuowałem. Nie miałem tatuaży.
Dopiero później zacząłem spędzać czas w studiach tatuażu.
Przyciągnęły mnie zapach zielonego mydła i energia tych miejsc.
Życie zmieniło tory.
„ŻGL”, czyli „żadnych grubych lasek”.
To było bardzo dawno temu. Zrobiłem maszynkę do tatuażu…
dla Cartoona.
Tym zaczął mnie tatuować.
Świetnie rysowałem na papierze, potrafiłem malować graffiti i aerografem,
ale skóra to zupełnie inny świat.
Przejście Cartoona z rysunku do tatuowania wszystkich zaskoczyło.
Nie pamiętam, jak to zrobił,
ale jego pierwsze tatuaże to był koniec zabawy.
Cartoon wszystko zmienił.
Zamienił farbę w spreju na maszynkę do tatuażu.
Ot tak zabrał się za tatuaże,
jak gdyby leżało to w jego naturze.
Na początku sprowadzał mi klientów.
Widywałem ludzi i zespoły.
Patrzyłem na ich tatuaże i mówiłem: „Kurwa, ale szajs”.
- Pytał ludzi na koncercie… - „Lubicie tatuaże?”.
„Fajny tatuaż. A byliście u Cartoona? Wytatuował mi to”.
Pokazywałem mój nowy tatuaż.
Większość mówiła: „Ale odjazd! Kto to zrobił?”
„Cartoon. Was też może wytatuować”.
Tak zdobyłem wszystkich dużych klientów.
Ciągle coś się u nich dzieje.
Są bardzo ambitni i kreatywni…
Coś w tym stylu, ale bardziej symetrycznie.
…to świetni towarzysze, a czasami bywają też dupkami.
Paul, będzie żydowsko.
Damy radę.
Toon pojechał na trasę Anger Management po Europie. Byli wszyscy.
- Trasa Anger Management, to było coś. - A niech to!
Mieliśmy na festiwalach dostęp do wszystkich zespołów.
Pełen dostęp.
Whookid jest oskarżony o próbę przekupienia prostytutki
składanką hitów i dwoma biletami.
Cisza na sali.
Zapłaciłeś za cipkę czy nie?
Zapłaciłem za rozrywkę.
Prawdziwy zawodowiec.
Obłęd. Tatuował na trasie.
MOŻNA WCHODZIĆ
Amsterdam.
Przyjechałem do Europy z Cypress Hill.
Tak naprawdę to trasa Cartoona z udziałem 50 Centa…
Muszę zechcieć tatuażu.
- …Eminema… - Cartoon, ziomki. Nie stać was na niego.
- …Xzibita… - Jebana ecstasy!
- …Cypress Hill. - To niełatwe, ale ktoś musi.
Czemu nie ty?
Wszyscy moi klienci
zebrali się razem i urządzili koncert.
To było ekstra. Czasem tatuował za kulisami.
Pójdziesz z nami jutro?
Będę o 15, 14… Nie, o 13!
Byłem Proofem już wcześniej, ale to…
Teraz jestem Proofem na serio.
Sukinkotom się nudziło, a z maszynką do tatuażu…
gdzieś tam w Niemczech
nie było wytchnienia.
Kolejna ofiara.
Powinien sobie zrobić ze wszystkimi zdjęcie grupowe.
Wytatuował Bizarre’a z D12.
Jego brzuch, pamiętam.
Patrzyłem jak to robi. Miał jaja.
Naprawdę miał jaja. Coś niesamowitego.
Jeśli jesteś raperem i nie masz tatuażu od Cartoona,
nie wiesz, co to życie.
Byłem w tym biznesie kimś.
Moje dzieła zapewniły mi klientów.
Otoczyłem się talentem.
WIELKI MISTRZ ŻYCIA
POGRĄŻAJĄC SIĘ W MROKU
Po 25 latach nadal robi wrażenie.
Silny przez cały dzień. Rozumiecie?
Siema!
Można tu coś gdzieś zjeść?
- Terminal drugi. - Słucham?
- Terminal drugi. - Jak tam dojść?
- Gdzie mieliśmy skręcić? - Zielony parking.
Nowy Jork.
- Chcesz? - Nie.
Chodźmy.
Nagle wszyscy dzwonili do Cartoona. Był gwiazdą. Sprowadzali go samolotem.
Każdy się wtedy tatuował.
Zamówmy pizzę.
Gang Starr, jasne?
Ja i mój kumpel, Primo.
Jasne? DJ Premier.
Pozwalam tylko na coś autentycznego. I taki jest Mister Cartoon.
Zajebiste.
Arcydzieło.
Wpadłem?
Zostawię ten nałóg właśnie w Nowym Jorku, gdzie go znalazłem.
- Znalazłeś go w Tokio. - Tak, ale…
Nie mogę go tam zostawić, bo jestem tu.
Mój kumpel, Cartoon.
Widzicie? Tak to robimy.
Tymczasem Estevan…
Każą ci się zamknąć, więc się zamykasz.
…ćpał i pił na potęgę.
Imprezował na całego.
Próbowałem wszystkich możliwych narkotyków:
PCP, koki, grzybków, kwasu, ecstasy, MDMA…
Budziłem się z ogromnym skurczem w nodze i…
To było zbyt wiele.
Spojrzeliśmy na siebie i uznaliśmy, że pora na kolejny etap.
Ale żeby do niego przejść, on musiał…
odstawić używki.
ZŁE I DOBRE CZASY, MR. CARTOON
Przeszedł odwyk i odtąd pomagał innym.
Po odwyku narodziła się w nim chęć dominacji.
Zbudowali imperium, Soul Assassin Studios.
Nagle…
Mogę wszystko opowiedzieć teraz.
Z pierwszego razu w SA Studios pamiętam lowridery…
felgi, sztukę na ścianach.
Cieszyłem się jak dziecko.
To było jak…
KOMIK
…obóz, klub Chicano.
A oni byli cholo Da Vinci.
Nie dowiedziałbym się o nich, gdybym nie osiągnął sukcesu.
Tak. Próba mikrofonu.
Pamiętam, jak do nich poszedłem i powiedziałem: „Udało się wam!”.
RAPER
To było kurewsko niesamowite.
Samo centrum miasta.
Skid Row tuż obok. Zarąbiste miejsce.
Aż chciało się tam przyprowadzać wycieczki.
To było wtedy przedłużenie dzielnicy Skid Row.
Żyli tu bezdomni, narkomani i ludzie chorzy umysłowo.
Taki to był rejon.
Widzicie? Dobra.
Dział artystyczny był za tymi oknami. Zrobiliśmy wystawę.
Za tymi oknami ustawiliśmy nasze auta.
Za tymi drzwiami znajdowało się studio tatuażu Cartoona.
W SA Studios było wspaniale, jak w kryjówce.
Oprowadziliście nas i wszystko pokazaliście.
Szalony plac zabaw.
Szalom.
Mam dla was dobry tatuaż.
Żyd Unit działa.
Dwaj łysi faceci cali w tatuażach.
Wchodzisz do ich biura, a tam ich własne buty Nike i Vans.
Estevan siedział w bałaganie.
Na stole miał mały pistolecik.
Motocykle… To było wyrąbiste studio.
Czegoś takiego wcześniej nie widziałem.
Byłem zielony z zazdrości.
Wyszedłem i zobaczyłem Too Shorta,
a potem Darlene, byłą żonę Ice T.
Widziałem tam 50, Dre, Snoopa…
Codziennie ktoś był.
Zauważyłem jak wchodzi, więc miałem pewność, że trafiłem.
Rozumiecie?
- Widziałem Eminema. - Wytatuował mnie tam.
Raz widziałem nawet Kim Kardashian. Przyszła na sesję zdjęciową.
To jeszcze wasze?
PRODUCENT FILMOWY
Budynek wyglądał na niebezpieczny.
- I gówno. - Na pewno był niebezpieczny.
Ale kiedy już się tam zainstalowaliście, przeistoczył się w bezpieczną kryjówkę.
Zajęli się bezdomnymi z okolicy.
Dlatego nikt nie wchodził im w paradę.
Zatrzymaj się, stań twarzą do ściany, pokaż mi dowód osobisty i rower.
Mój dowód, moje jaja i chuj ci w dupę.
Potrafiliśmy przebywać w wielu światach.
W porze obiadowej byliśmy w centrum
i gadaliśmy z jakimś szalonym bezdomnym w jego namiocie.
Wyskakiwał Estevan, robił mu zdjęcie,
a potem jechaliśmy autostradą do pięciogwiazdkowego hotelu.
To była dla nas norma.
Pepper. Największa szycha Skid Row.
BURMISTRZ SKID ROW
Jestem burmistrzem Skid Row. Bezdomni odpowiadają przede mną.
Fabryka była pusta, kiedy Cartoon i reszta tu przybyli.
Przywrócili ją do życia.
Potem pojawiłem się ja.
- Ile masz lat? - Czterdzieści jeden.
Mam 50 lat.
Za kilka miesięcy 51.
Były skazaniec, były diler, były narkoman.
Wybebeszyłem go.
Pokłóciliśmy się.
Nie zostawili mnie w potrzebie.
Nawet kiedy byłem brudny i naćpany.
Choć bywałem w areszcie, zawsze czekali z otwartymi ramionami.
Miałem do czynienia z bezdomnymi całe życie.
Nie chcą przestrzegać zasad.
Pracuję wtedy, kiedy chcę…
śpię, kiedy chcę…
i śpię tam, gdzie chcę.
Mają problem z władzą.
Jeśli komuś się to nie podoba, to chuj im w dupę.
To dziś czwarty raz. Nękają mnie.
Czwarty raz zatrzymali mnie bez powodu.
- Do jutra, Pepper. - Jasne.
Mogłoby się zdarzyć, że wszystko stracimy.
Świat Peppera.
Każdy z nas mógłby wylądować na ulicy.
Tam prowadzą narkotyki.
Tak toczy się życie. Życie polega na zmianie.
Właśnie na niej.
Jeśli będziecie mnie przesuwać,
nie zrobimy wywiadu, do cholery!
Operator gotów?
BYŁY CZŁONEK GANGU
Big Lepke, West Side Rebels, Gangster Locos.
Byłem gangsterem.
W Skid Row nie ma ściemy.
Dziś żadnych tripów. Żadnej heroiny.
Żadnego cracku.
Skid Row to był mój dom.
Dla niektórych był piekłem, dla mnie domem, moim miastem.
Lepke brał tutaj pudła, które wyrzucaliśmy,
i robił sobie posłanie.
Któregoś razu mieliśmy spotkanie,
a Lepke wstrzyknął sobie heroinę.
„Świetnie, jebany Lepke stracił przytomność.
Mamy klientów i ważne spotkanie,
a nasz kolega ćpun stracił przytomność,
bo wziął za dużo heroiny”.
Nie przedawkował. Nie trzeba było mu wkładać lodu w tyłek.
Ale był nieprzytomny, więc musieliśmy go oblać wodą.
Żeby się ocknął.
Obudź się, dupku.
Później go dorwiesz.
Obijam tu mordy…
Co, do chuja?
Mówiliśmy, że musi iść, bo mamy spotkanie.
Ssij pałę.
Polał mi nos wodą. Dobra pobudka.
Myślę o takich rzeczach.
Rozwalą nas.
Centrum zawsze było główną siedzibą Soul Assassins.
Ich główną bazą. Trochę jak w Grand Theft Auto.
Estevan był na górze. Cartoon tatuował.
Budynek stale obserwowano, chroniono.
Zupełnie, jakby otoczono go tarczą.
Robisz tam zdjęcia, malujesz auta i tak dalej.
Tatuujesz.
Tylko jednemu gościowi pozwolę wytatuować się i moje dzieci.
Wielkiemu Cartoonowi.
Tatuaże źle się kiedyś kojarzyły.
AKTOR
Wyszedłem z więzienia
i wytatuowaną dziewczynę wziąłem za dziwkę.
Tatuował hiphopowców.
Chyba nie było wcześniej takiej osoby w tym światku.
Hiphopowców to nie interesowało.
Kurwa!
Cartoon zrobił Eminemowi pierwszy tatuaż.
Zrobił Snoopowi pierwszy tatuaż.
Patrzcie. Nate Dogg jak żywy.
Moja żona.
Uchwycił ich.
Nie mam tatuażu Cartoona.
Rozumiecie? Chciałbym, ale nie zapłacę 50 patyków.
Nie i koniec.
Facet jest najlepszy, ale trzeba mu oddać rękę i nogę.
Wytatuuje rękę i ją zabierze.
Warto było.
- Rozmawiamy o twoim nowym tatuażu. - Cartoon jest najlepszy w historii.
Tyle powinno wystarczyć, bo… Ziomeczku…
Jest najlepszy, najszybszy…
- Ma największą ciężarówkę. - Zgadza się.
Koszty rosną.
Pewnie największą ciężarówkę na świecie.
Do jego klientów należą:
Travis, Eminem, Redman, Method Man,
Justin Timberlake, Beyoncé z Destiny’s Child.
Nie pokazuj mnie.
Trzeba się umówić.
Nie jest tak, że można przyjść z ulicy.
Wiedziałem, że jeśli mam wytatuować głowę w stylu, jaki mi się widzi,
wybiorę Cartoona.
To było przeżycie.
Rapowali o nim.
The Game rapuje o nim w kilku numerach.
AKTOR
Widywałem Cartoona w teledyskach.
DESKOROLKARZ
Pamiętam zdjęcia na ścianach w poczekalni, pewnie autorstwa Estevana.
Cartoon tatuował 50 Centa, Eminema, Dr. Dre.
Cartoon tatuował Xzibita, a Estevan robił mu zdjęcie,
które było potem wszędzie.
Szybko dowiedziałem się, że iksy Xzibita i plecy 50 Centa to jego dzieło.
50 Cent ma ten tatuaż na plecach. Stary, co za obłęd!
Przychodziło coraz więcej ludzi. Coraz więcej chciało przyjść.
Wtedy ludzie nie lubili jeździć do centrum.
„Do centrum, tak daleko?”. Nie jeździli na wschód od La Brea Avenue.
Tu 50 Cent. Mój ziom, Cartoon, jest tutaj w Los Angeles.
Cartoon tatuował 50 Centa. W pewnej chwili musiał wyjść na spotkanie.
Podpisywał kontrakt z Jimmym Iovine z Interscope.
Musiał wyjść na godzinkę.
Razem z Cartoonem pojechaliśmy nowym cadillakiem escalade 50 Centa.
Pojechało za nami sześciu policjantów.
Wyciągnęli nas z auta.
Rzucili mnie na ziemię i skuli.
Jeden przyłożył mi strzelbę do głowy. Cały się trząsł.
Okazało się, że…
Jakiś policjant trafił do szpitala
przez młodego łysego gościa podobnego do mnie,
który jechał takim wozem.
Mieliśmy tam klientów spoza miasta.
Mówili: „Odejdźcie. 50 Cent tu jest”.
Nie zrobiłem tego. Ani Cartoon. Zostawcie nas.
Będziesz miał o czym mówić w talk showach.
- „Robiłem tatuaż…” - „Aresztowali mi tatuażystę”.
Nękali go.
Nie ruszamy się.
Kiedy kumpel z winnicy go zobaczy, to będzie koniec.
Zdarzyło się wam, że ktoś w tej chwili zmienił zdanie?
Potrzebny mi tylko podpis Mistera Cartoona.
Co tam? Tutaj Nas. Jestem z ziomkiem, Cartoonem.
Tutaj Meth.
Właśnie zrobiłem tatuaż u słynnego Cartoona.
- Cartoon! - Cartoon, dziecinko! No co?!
Cartoon jest wyjątkowy.
Zajebisty.
Sprawił że czerń i szarość wróciły do łask.
Siadałem z Cartoonem i nawet nie mieliśmy planów.
Mógł mnie tatuować bez szablonu.
Umówiłem się z Cartoonem i spotkaliśmy się w Coronie.
Dopiero się poznaliśmy, ale nadawaliśmy na tych samych falach.
Wzięliśmy dzieciaki. Całą rodzinę. Dzień Niepodległości.
Najpierw wytatuował mi na głowie dłonie złożone do modlitwy.
Podpisał je moim nazwiskiem, Barker.
Czułem się jak na terapii. Jakby wcale nie robił mi tatuażu.
Następnie zaczął tatuować mi radiomagnetofon.
Wytatuował mi też Marylin na jabłku Adama.
Trudna sprawa.
Patrzcie.
Urodził mi się syn. Nagrywaliśmy płytę.
Postanowiłem wytatuować imiona syna i żony, a Travis na to…
Najlepiej idź do Cartoona.
Usiedliśmy na skrzyni w salonie, w środku był mój sprzęt.
Denerwowałem się.
Kiedy miał już zacząć, powiedział: „Propsy”.
Jesteś gość pierwsza klasa i wybrałeś najbardziej bolesne miejsce.
Zaczął od imienia Jacka.
Kiedy był w połowie, nie wiedziałem, że imię żony też wytatuuje.
To wciąż moje jedyne tatuaże.
Tatuaż od Cartoona daje przynależność do ekskluzywnego klubu.
Każdego, kto ma tatuaże Cartoona, łączy pewna więź.
Mnie też łączy z 50 Centem, Eminemem, Beyoncé i innymi.
Cartoon walnie przyczynił się do uczynienia jego stylu mainstreamowym.
HISTORYK GRAFFITI / KURATOR SZTUKI
Tatuuje w końcu gwiazdy.
Sportowców.
Są fotografowani, a ludzie widzą ich tatuaże. Są wszędzie.
Wygrałem swoje pierwsze World Series.
Chciałem to uwiecznić.
SPORTOWIEC
Wybrałem Toona.
Najlepsi tatuażyści pracowali w kuchni albo w garażu mamy.
W tamtych czasach nie zyskali jeszcze statusu sławy.
Byli tacy, którzy zaszli dalej niż inni,
ale tatuaże jeszcze nie były „biżuterią koszykarzy NBA”.
- Kobe Bryant! - Bryant atakuje. I trafia!
Tatuaże są ważne w NBA i nie tylko.
SPORTOWIEC
W ogóle w sporcie.
Miałem w drużynie gości z tatuażami, ale nie od Mistera Cartoona.
I to widać, bo nie mogłem przeczytać, co mają na rękach.
Nie chodzi tylko o to, czy jesteś dobry,
ale też o wyczucie czasu i o ludzi, którymi się otaczasz.
Mógłbyś być najzajebistszy na świecie, ale nikt nie widzi twoich prac,
bo jesteś na jakimś zadupiu, a nie w Hollywood.
My jesteśmy w samym centrum.
Zatrzymaliśmy w hotelu w Chinach.
Zszedłem do siłowni. Przy biurku siedziała młoda kobieta.
Według ich zasad, trzeba zakrywać tam tatuaże.
Co?
Powiedziała: „Musi pan zakryć tatuaże”.
A potem dodała: „Ale to dzieło Mistera Cartoona, prawda?”.
Zapytałem, skąd go zna i skąd wie.
Po prostu wiedziała.
Młoda kobieta z Pekinu.
Z dala od Los Angeles. Coś niesamowitego.
Czekam na Paula Rosenberga.
To menedżer gwiazd, m.in. Eminema.
Paul, co nie powinno nikogo dziwić,
zauważył talent Estevana do fotografii
i talent Cartoona do sztuki.
MENEDŻER EMINEMA
Wymyśliłem, jak zwiększyć do nich dostęp.
Współpraca z Eminemem…
Widzicie Big Lepkego?
…projekt logo Shady Records.
Kiedy robiłem portret córki Eminema,
wiedziałem, że to coś dużego, ale nie — jak bardzo.
Nie spodziewałem się, jak wielki wywrze później wpływ.
Robiłem po prostu swoje.
Teledysk Eminema.
Czekam, żeby coś ziomkowi wytatuować.
Przyjechali do Detroit i powiedział: „Zróbmy grzyba.
Zróbmy wielkiego grzyba”.
Wytatuował mi ręce.
Ale później to pousuwałem. Żart.
Chciałem coś podobnego, ale chcę też mieć pewność, że to właściwy wybór,
bo tatuaże są na całe życie.
Mógłbym wydziarać ci na przykład…
portret córki.
Dodałbym pewnie coś w tym miejscu,
- żeby go powiększyć. - Dobra.
A tutaj jeszcze jedna wstęga, połączenie z drugą stroną.
Obłęd.
Chciałem, żeby wytatuował mi na ręce Hailie.
Moi ulubieni raperzy chcą tatuaży. Coś takiego daje kopa.
Zrobię tu ślady po kulach.
Pamiętam, że byłem w łazience
i byłem zachwycony,
że jestem jedyną osobą,
który nagrywa, jak Cartoon tatuuje największego ówczesnego artystę.
Mówiłem: „Nagrywam największych ludzi wszech czasów,
naszego życia, najwspanialsze…
gwiazdy, najwspanialszych artystów i tak dalej”.
Dokumentowałem to wszystko i pamiętam, że uśmiechałem się z radości.
Chciałbym zadać wam pytanie.
Ile osób ma dość…
skurwieli, którzy obrabiają mi dupę?
To było świetne uczucie.
Przypomniały mi się wszystkie zdjęcia z Presleyem obcinającym włosy.
On i jego fryzjer.
Fotograf miał niezły dostęp do tego wszystkiego.
Takie też chcę.
Na plecy.
DUBLER EMINEMA
Cartoon. Wielki Cartoon. Tak go nazywajcie.
Jest dobry.
Całkiem przyzwoity.
Estevan ma oko do tego, pod jakim kątem zrobić zdjęcie,
by obiekt wyszedł jak najlepiej.
Wielu fotografów tego nie rozumie.
Nie wiedzą, jak to zrobić.
George Lopez!
Kiedy dostałem gwiazdę w Alei Sław, Estevan zrobił fantastyczne zdjęcie.
Byłem na nim otoczony fanami, może kilkoma tysiącami osób.
Moje zdjęcie w garniturze, kiedy trzymam flagę i otaczają mnie
inni Latynosi na Hollywood Boulevard, to coś wspaniałego.
Dlatego też zatrudniają go hiphopowcy.
On rozumie hip-hop.
Wychowywał się na nim.
Lepiej, żeby ktoś z wewnątrz,
robił zdjęcia zewnętrza.
Żeby zrobić okładkę Ego Trippin’,
razem z Estevanem pojechaliśmy do mojego dawnego liceum,
zdobyliśmy starego datsuna b210, jakiego wtedy miałem,
założyłem bejsbolówkę
i czułem się jakbym wrócił do liceum, niesamowite.
Tylko on umiał uchwycić to, co chciałem.
To były czasy, kiedy Dogg nie miał pieniędzy.
Rozumiał.
Zdjęcie Snoop Doggy Dogga. Snoop Doggy Dizzle-Fizzle.
Estevan robił okładki, a Cartoon zajmował się oprawą.
Niektórzy wszystko robią sami.
My robiliśmy różne rzeczy w tej samej branży.
On robił zdjęcia, a ja logo. Projektowałem je.
Są tacy, którzy robią 400 zdjęć, żeby mieć jakiś materiał.
A on przychodzi i…
„Stań pod ścianą”. Cyk.
I jest gotowa okładka albumu albo czasopisma.
Zupełnie, jakby był reżyserem.
Lubię, kiedy reżyser wie, czego chce, i mówi o tym wprost.
„Fajnie. Ty mnie reżyserujesz, ja gram”.
Byłem blisko lowriderów i gangsterów.
Blisko hip-hopu.
Oba wiązały się z dziewczynami.
Kultura Los Angeles.
Dostałem książkę Estevana.
Zdjęcia taty zawsze były inspirujące.
CÓRKA ESTEVANA
Potrafił doskonale uchwycić piękno dziewczyn.
Sporo elementów sztuki wywodzi się z więzień, w których osadzeni
fantazjowali o swoich dziewczynach.
Zawsze uważałem, że to dodaje…
kobietom siły.
Mogą być nagie albo topless.
Jako artystę zawsze interesowało mnie piękno.
Jeśli wie się, komu zrobić zdjęcie,
gdzie i kiedy je zrobić,
efekt ma mnóstwo autentyzmu.
Jeśli nie robiłem zdjęć kultury LA, jeździłem w trasy, np. z Blink-182.
Ale nie byłem już menedżerem trasy.
Kiedy pojechaliśmy w trasę
do Iraku i Europy, fajnie było mieć przy sobie kumpli.
Świetnie się bawiliśmy z Estevanem.
W Paryżu srogo pizga.
Trasa po Europie, na którą zabraliśmy Estevana,
odbyła się w trudnym okresie dla zespołu.
Kłóciliśmy się…
cały czas.
Odpierdol się! Jestem zmęczony!
I jak?
- Super. - Nieźle.
Na ostatnim koncercie przed pierwszym rozpadnięciem się zespołu
zagraliśmy ostatnią nutę i pomyślałem:
„To pewnie nasz ostatni koncert. Koniec”.
Estevan wszedł na scenę i powiedział: „Chcę wam zrobić zdjęcie”.
Znalazło się na albumie z największymi hitami.
Estevan zawsze stawiał się w takich sytuacjach,
które umożliwiały dokumentowanie tego, co działo się z innymi.
Stany Zjednoczone i ich sojusznicy zwyciężyli.
MISJA ZAKOŃCZONA
Estevan poleciał z nami na Bliski Wschód,
gdzie zagraliśmy dla wojska.
Denerwowaliśmy się podróżą do Iraku, bo właśnie zaczęła się wojna.
Nie wiem, czego się spodziewam. To po prostu przygoda.
Było strasznie i gorąco, wszędzie był pył.
Pięć czy sześć dni w zupełnie innym świecie.
Film.
Byliśmy na atomowym okręcie podwodnym, czołgaliśmy się przez otwory na torpedy.
Coś niesamowitego. I kurewsko przerażającego.
Otworzyło nam to oczy.
- Travis. Co robisz? - Gram na perkusji.
Jak się masz?
Nie dotykać torped.
- Strzał? - Strzelał pan?
- Tak. - Fajnie.
Byliśmy w bazie wojskowej na granicy Iraku.
Na miejscu są Blink-182.
- Zostaw kluczyk. - Dobrze.
Robiło się gorąco.
Wsiedliśmy do samolotu, który zabrał nas z lotniskowca.
To było coś szalonego. Świetnie, że robił nam zdjęcia.
Wiele osób przeszło na fotografię cyfrową,
ale Estevan został przy tradycyjnej.
Zdjęcia są ziarniste i dokumentują konkretną chwilę.
Estevan zabrał się za reżyserię.
Zrobił świetne teledyski.
Estevan zrobił pierwszy teledysk D12.
To miał być naturalistyczny, brudny teledysk.
Estevan świetnie to uchwycił.
Kręciliśmy na pewno na zewnątrz domu,
ale wydaje mi się, że wewnątrz też.
Łazienka.
Niezbyt fajne było się przebierać za…
Richarda Simmonsa.
Ale wtedy robiłem, co tylko trzeba.
Wyreżyserował kilka klipów Cypress.
Mieliśmy podobne ideały
i dorastaliśmy w jednym miejscu.
Bez problemu domyślił się, czego chcemy w naszych teledyskach.
Potem pojechaliśmy do miasta Meksyk,
gdzie chodziły za nami tysiące dzieciaków.
Estevan cały czas był doskonale ustawiony z kamerą.
Rozumiał, co stanowi dobrą opowieść
i co jest autentyczne.
Fajne.
Dam znak. Kierujcie na niego światło, żebym mógł się odwrócić i…
Teledysk to pomysł reżysera, Estevana Oriola.
Ten teledysk wszystko odmienił.
Co to było!
Coś autentycznego.
Zatrudnienie Estevana przy reżyserii teledysku
było czymś naprawdę super,
czymś, co wyprzedziło swoje czasy.
To było niesamowite.
Zwłaszcza jego styl.
Teledysk do „Down” to frajda.
Wtedy poznałem Trigza.
Pierwszy raz zabraliśmy Marka i Toma na dzielnię.
Trochę się denerwowali.
Obsadził mnie w teledysku Blink-182 jako policjanta.
Podobał mi się autentyzm.
To był przykład kultury, której potrzebny był nowy głos.
Grałem gliniarza, który kogoś gonił. Były helikoptery. Kręciliśmy w LA Basin.
Ludzie wyglądali na rzeczywistych mieszkańców Los Angeles.
Było świetnie.
Teledysk zdecydowanie się udał i miał w sobie zupełnie inną energię.
Estevan zrobił znakomite zdjęcia.
Gotów? Ustawmy wszystko.
- Będziesz tu siedział? - Mogę reżyserować?
- Tak jest. - Nie chodź za mną, bo kamera cię złapie.
Zrobię dokument, porozmawiamy o Sixth Street Bridge.
- Gotów? - Tak.
Siedzimy przy byłym Sixth Street Bridge.
Widzicie te elementy?
To były łuki mostu. Teraz wyglądają tak.
Mam zdjęcia z 20 lat.
Są na nich ta ulica oraz most i jego lokalizacja.
Chcą przebudować okolicę.
Tu będzie park dla pudli, tam kawiarnia, juice bar…
Wszystko się zmienia.
Tędy dojeżdżało się do rzeki Los Angeles.
Tutaj spędzaliśmy czas.
Zrobiłem tu wiele dobrych sesji, świetnie się tu bawiłem.
Jazda z ulicy.
Robiłem zdjęcia kobiet, gangsterów i lowriderów,
bo to znajdowałem w okolicy.
Nie wiem, co takiego jest w Kalifornii.
Niech palmy i białe płoty was nie zmylą.
Na oknach jest kute żelazo,
a odsetek zabójstw jest ogromny.
Robiłem zdjęcie dziewczynie. Obok był członek gangu.
Pokazała „LA”.
LA!
Zrobiłem zdjęcia.
Pierwszy to złapał.
Wielu fotografów w ogóle nie znało tego „palcowego języka”.
Znaków na „West Coast”, „LA” czy innej kliki.
ŻONA ESTEVANA
Odrzucano to zdjęcie, bo kojarzyło się z gangami.
Jeśli niewłaściwa osoba zobaczyła, że pokazujesz taki znak,
mogła cię pobić, zastrzelić albo zasztyletować.
My kiedyś pokazywaliśmy tak „LA”.
Pierwszy raz ktoś to uchwycił.
Teraz to przeszło na cały świat. Dzieciaki z innych krajów tak robią.
Fajna sprawa.
Zdjęcie ze znakiem „LA”?
Cały Estevan.
Kopiowano to…
- bardzo często! - Było tyle zrzynek!
Wiele osób to ukradło.
To zawsze kopia. Nawet Starbucks z niego zerżnął.
Rety, H&M?
GRAFFICIARZE CHCĄ UZNANIA
Tak okradać artystów?
Są nawet koszulki.
To już znany symbol.
Dosłownie każdy już go pokazywał.
Nawet burmistrz.
Mogą sobie kopiować, ale wiemy, skąd się wziął.
Zachęcam każdego, żeby dotarł do korzeni tego, co robi,
do pochodzenia danej rzeczy i oddał hołd poprzednikom.
To już kultowe zdjęcie.
Nieodłączne w sztuce Chicano są:
przemoc,
bieda,
uzależnienie…
i alkoholizm.
Kiedy poznałem Estevana, zmagałem się z nałogiem.
Byłem w motelu i zadzwoniłem do Estevana.
„Chcesz porobić zdjęcia? Przyjeżdżaj, mamy tu niezły sztos”.
Wziąłem każdy możliwy narkotyk, bo nie dyskryminuję.
Brałem je ciągiem, ot tak.
Każdy tak robi.
Niektórzy jedzą ciągiem pączki, ja brałem heroinę.
To coś nowego.
Bolsas po pięć dolarów.
Uwielbiam je i haj, jaki po nich mam. To, jak się po nich czuję.
Niewłaściwe przygotowanie może narazić żołądek.
To jego zdjęcie heroiny, która już na mnie nie działała.
Jest strzykawka, lufka do cracku i obcinacz, ale nie wiem, po co.
Bóg jeden wie.
Estevan brał mnie do ciemni,
wyciągał zdjęcia, a ja na to: „Że co, do chuja? Poważnie?”.
Wyglądam jak małpa laboratoryjna z Etiopii.
Nie wiem, jakim cudem nadal żyję.
Z jakiegoś powodu Bóg nie pozwolił mi zginąć.
Czasem sprzedaję prawdziwy szajs.
Miałem wtedy kiepski etap.
W buzi mam baloniki z heroiną.
To fałszywki. Wszystko.
Ściema.
Ale i tak to sprzedam.
Nie można kupować narkotyków na ulicy. To wbrew prawu.
Ani ich sprzedawać. To nie narkotyki.
To kant.
Wszystko okazuje się w praktyce.
Jeśli chcecie poznać prawdziwą kulturę ulic, weźcie album Estevana.
Do tego to zmierza. Do tego zdjęcia.
Rok 2003, chyba dziewiąty albo ósmy lipca.
Postrzelono mnie przed Econo Lodge Hotel.
Z tej odległości. Strzelono do mnie sześc razy.
Dostałem pięć kul, ale powiedzieli, że nie mam ubezpieczenia.
Wyszedłem po pięciu dniach, prawie umarłem na zapalenie płuc
i wróciłem do szpitala na 30 dni.
Karma. Miałem wtedy coś zrobić dla Estevana, kogoś przenieść.
Widzicie?
Lata 90. były bardzo brutalne.
To był szczyt przemocy wśród gangów.
Jeśli ktoś zauważył wroga, kogoś, kto mu się nie spodobał,
bez skrupułów go załatwiał.
Kule latały w tę i we w tę.
Zatrzymali się kawałek dalej niż chcieli, bo za szybko jechali.
Powiedzieli: „Siema, ziom”.
„Rety!”. Od razu padłem.
Czemu strzelali?
To dzielnica czarnych.
Mają konflikt z gangiem Latynosów.
Spójrz na mnie.
Popatrz w tę stronę.
Spójrz.
West Los Angeles.
Szkoła życia.
Czasem na cracku.
Życie daje kopa i crack.
Od kradzieży i dilerki do sjesty.
Orzeł, bo jestem Meksykaninem.
Amerykaninem meksykańskiego pochodzenia.
Mówią mi Speedy. Kumpel wymyślił tę ksywę.
Studio tatuażu to cela.
Kilka zup i kaw z więzienia.
Tyle biorą za tatuaż.
Dziś to sposób na fajny wygląd,
ale na moje tatuaże musiałem zapracować.
RAPER
Mam je z pewnych powodów.
Wszystkie zrobiłem w więzieniu.
Nigdy w studiu.
PRODUCENT MUZYCZNY
Stary styl w czerni i szarościach.
Niektórzy zrobili tatuaże,
bo zdarzyło się w ich życiu, że ktoś zginął.
Nie mówię, że z ich ręki, bo nie powiem czegoś takiego przed kamerą.
Kiedy wytatuuję ludziom ręce, nie wrócą do społeczeństwa,
ale stopniowo będą zakładać własne interesy.
W ciągu 10-20 lat ludzie z wytatuowanymi rękami założą interesy.
Wszystko się zmieni.
W porządku, taki trend. Nawet mamuśki robią sobie tatuaże.
Robią coś, za co nami gardzono.
Robiliśmy tatuaże, bo byliśmy wyrzutkami, społeczeństwo nas odrzucało.
Teraz społeczeństwo to akceptuje?
No to może pora wszystko usunąć.
Interesują nas mroczne aspekty życia.
Helikopter patrolujący.
Bezdomni i narkomani.
Obserwujemy takie kultury.
Co masz z ręką? To artretyzm?
MIESZKANKA SKID ROW
- Były chłopak ją złamał. - Rozumiem.
Pojedźcie tędy. Bokiem.
- Tak. - Cały czas prosto.
Znajdziecie alejkę.
- Zobaczymy. Trzymaj się. - Na razie, dzięki.
Na ulicach Los Angeles w kiepskich dzielnicach czujesz,
jak pulsuje krew i dostajesz zastrzyk adrenaliny.
Kiedy zdajesz sobie sprawę, że coś może się wydarzyć,
zawsze jesteś w gotowości.
Masz oczy z tyłu głowy.
Radosna przechadzka w stylu…
idioty może kosztować życie.
Szukają kogoś do bójki.
Widzicie?
Trzeba mieć broń.
Zginęło wiele osób, które znaliśmy.
Nie mogę sobie wyobrazić, co by było, gdyby Cartoon zginął.
Musieliśmy przygotować testamenty.
Zapisaliśmy majątki sobie nawzajem.
Zadbaliśmy o nasze rodziny.
Co my tu mamy?
To mój przyjaciel Mono. Zmarł.
Poznał mnie z moją żoną.
- Tak? - Poznał też Cartoona z jego żoną.
To moje ulubione zdjęcie.
Miał na imię Chato.
Niech spoczywa w pokoju. Zmarł.
Trigza zastrzelono.
Zamordowano go, bo wdał się z kimś w bójkę.
Niech spoczywa w pokoju.
Do niego też strzelano. To Nene.
Dostał 33 kule.
- Co mu się stało? - Zmarł.
Żyli tak, jak chcieli i zginęli, robiąc to, co kochają.
To gangsterzy i zginęli, zajmując się gangsterką.
Uważasz, że woleli życie gangstera niż…
Oczywiście. Inaczej by nimi nie zostali.
BARDZO GO KOCHALIŚMY, ALE BÓG KOCHAŁ GO BARDZIEJ
Z przemocy, biedy i szaleństwa…
narodziły się piękne formy sztuki: muzyka, tatuaże, murale,
prążki i listki złota.
Goście w celach, z których nigdy nie wyjdą,
pomogli ukształtować sztukę, która wyrosła ze szczeliny w betonie.
Teraz nadeszła nowa fala artystów Chicano,
którzy mogą się skupić na dumie Chicano.
PREZENTERKA
Chicano są wierni korzeniom.
- Najważniejsza jest rodzina. - Rodzina.
Nie słyszy się o sercu Chicano,
ale widać je w lowriderach.
Nasze auta to stare wyrzucone graty, które polerujemy na błysk.
Jakby się oglądało serce Chicano, które ktoś przelewa
w lakier na pojeździe z ogromną miłością.
Byli właściciele chcą je z powrotem, kiedy widzą, jak je odnowiliśmy.
Lowriderem się jest.
AKTORKA
Promowanie kultury.
PRODUCENT FILMOWY
Istnieją niewiarygodnie bogaci ludzie,
którzy znają tę kulturę
i ją podziwiają.
Ta kultura dotarła do Japonii, Europy i Ameryki Południowej.
Przedstawili światu…
ARTYSTA
…estetykę East LA.
W Japonii widywaliśmy dzieciaki, które ubierały się jak cholos.
Co do joty.
Dzięki okularom i strojom można było pomyśleć,
że to prawdziwi Chicano aż do chwili, gdy się odezwali.
W kulturze azjatyckiej pojawiła się obsesja na punkcie East LA i lowriderów.
Lowridery rozprzestrzeniły się na całym świecie.
To, co Cartoon i Estevan zrobili dla kultury Chicano,
oraz to, że stała się ona popularna w Japonii,
uczyniły ją „cool”…
PREZES „THE HUNDRED”
…w USA.
Wiele wynika z ich pionierstwa.
AKTOR
Słuchamy starych brzmień, klasycznego soulu w stylu Motown.
Z powodu klimatu przez cały rok nosimy T-shirty.
Wymyśliliśmy białe koszulki, spodnie khaki i Dickies.
Cały ten wizerunek.
Całe wybrzeże nosiło buty Nike Cortez.
Znak rozpoznawczy Zachodniego Wybrzeża.
W latach 80. to były buty gangsterów.
Ludzie pytali ich właścicieli, skąd są.
Zastanawiałem się, dlaczego to było ważne i dlaczego trzeba to było zrobić.
Moje własne buty Nike.
Kiedy ich przekonałem, musiałem działać.
Musiałem zaprojektować cortezy, złożyć hołd erze NWA.
Kiedy się udało,
byłem naprawdę wniebowzięty.
Zaprojektowałem buty, które nosiłem, dorastając.
To tak, jakby w McDonald’s zaproponowano,
że zrobię twojego własnego Big Maca.
Nike i buty Mistera Cartoona?
Buty?
Twojego projektu?
Obłęd.
Niewielu artystów robiło własne buty Nike.
Wchodzę na spotkania biznesowe pewny siebie.
Wchodzę, oznajmiając, kto tu jest szefem.
Trzeba przekonać klienta,
że ma się pojęcie.
To dla mnie wzór.
Mogę zastosować taką filozofię w swoim życiu.
„Mój ziom to zrobił, ja też mogę”.
Mister Cartoon wzniósł się ponad własne wyżyny.
Zaprojektowałem edycję LA. Umieściłem „LA” za logiem Nike.
Potem zaprojektowałem wersję Aztec.
Obłęd. Aztek na cortezie.
Hiszpanie przybyli do Nowej Hiszpanii,
czyli do Meksyku.
Przynieśli ze sobą choroby i rozpętali wojnę z Aztekami,
z której narodzili się Meksykanie.
Umieściłem to na bucie, chociaż to niełatwy temat.
Aztecki wojownik ma na tych butach wąsy.
To nawiązanie do dzisiejszych ziomków.
Byłem zachwycony, że się udało.
Takie duże umowy zawsze mnie zaskakują,
więc żeby jakoś to zrównoważyć, podjąłem działalność edukacyjną.
Rozmawiam z młodymi ludźmi i tłumaczę:
„Chodziłem do szkoły LA Unified i zaprojektowałem własne buty.
Jak wyglądałyby wasze?”.
Dzieciaki się onieśmielają.
AKTORKA
Wspaniale, że Cartoon świeci przykładem.
Daje im nadzieję sztuką.
Chciałem ich zmotywować i pokazać,
że skoro takiemu tępakowi się udało, to im też może.
PREMIERA FILMU MACZETA
Co?
Premiera Maczety.
Coś pięknego! I te lowridery!
Widziałem wielkie hollywoodzkie imprezy i myślałem sobie:
„Możemy coś takiego zrobić”.
Mieliśmy budżet i na tyle siły,
żeby kilka zorganizować i wyszło świetnie.
Coś pięknego.
Ludzie z ulic cieszyli się, że mają reprezentację.
To historyczna chwila.
Wyprowadzamy naszą kulturę na salony.
Trudno było wtedy nie poczuć naszej obecności w śródmieściu.
Jesteśmy!
Pokazujemy sztukę Chicano w miejscach, w których jej wcześniej nie było.
SA Studios, Grand Theft Auto wygląda świetnie.
GTA…
AKTOR
…otoczono kultem dzięki nim.
Gram Cesara Vialpando.
Zaprojektowaliśmy tatuaże, graffiti, murale, sklepy monopolowe,
umieściliśmy Virgen de Guadalupe.
Estevan wszystko objeździł, a potem to odtworzyliśmy.
Podążaliście drogą,
która wiodła z samego dna, prawdopodobnie z więzienia.
Wydostaliście się stamtąd i wznosicie się coraz wyżej.
Udoskonalacie tę formę sztuki.
Wspaniałe czasy. Wytwórnie płytowe wciąż działały.
Czasopisma miały świetną sprzedaż.
Reklamy przynosiły od 100 000 do milionów.
- Potem nadeszła era cyfrowa. - To koniec.
Internet umożliwił globalną komunikację,
ale wiele osób…
Muzykę zdobywa tak 20 milionów osób.
Najgorsza jest strona o nazwie Napster.
SA Studios było wtedy trochę jak salon fryzjerski.
Ludzie przychodzili po pracy pogadać.
Takie było dla mnie SA Studios. Dzieciaki, które miały frajdę.
„Co tam, ziom? Co u ciebie, stary? Co porabiasz?”.
Trochę jak w przychodni.
„Co tam, mordo?”. „Siema, stary”.
„Będzie operacja?”.
Pracuję na ciężarówką z lodami.
Będę pracował do szóstej rano.
Pójdę w kimę na górze.
Trochę mnie to przytłaczało.
Nie potrzebuję mieć przy sobie ludzi.
Zmieniają się. Życie polega na zmianie.
Po tygodniu zysków…
Największe straty od 11 września.
Giełda upadła.
- 533 000… - 2,6 miliona ludzi.
W 2008 roku nastał kryzys.
Kraj się rozpadł.
…błędne koło gospodarki.
Ludzie tracą pracę,
potem nie mogą spłacić hipoteki.
Zamknięto magazyny i wytwórnie płytowe.
Od prezydenta Obamy oczekuje się pakietu stymulacyjnego.
Cięto budżety.
Aż 11,3 biliona dolarów.
Żeby ustabilizować rynek nieruchomości i zapobiec utracie domów.
Straciłem przynajmniej 75% zleceń.
SA Studios miało swój czas.
Wszystko się zmienia, na wszystko przychodzi czas.
Gentryfikacja śródmieścia Los Angeles zaszła moim zdaniem za daleko.
Stało się niefajne.
Korporacyjne.
Stałość to zaprzeczenie wyjątkowości.
Liczy się chwila. Pięć, dziesięć lat — tyle, ile trwa.
Coś się stało z atmosferą.
Jeden facet jest tatuażystą.
Z początku to był niszowy zawód.
Teraz nie znam osoby, która nie miałaby tatuażu.
Z drugiej strony fotografia, która zaliczyła spory spadek.
Oba te zawody istnieją w symbiozie,
ale jeden z nich przynosi mnóstwo pieniędzy,
a drugi coraz mniej.
Napięcie, jakie tworzy się między braćmi…
W końcu SA Studios zniknęło.
Jestem tu po raz ostatni.
Byliśmy tu 13 lat.
Mówiliśmy, że to miejsce najlepszych ludzi ze Skid Row,
bo otaczali nas mieszkańcy tej dzielnicy.
To koniec. SA Studios znika ze śródmieścia.
Koniec.
To był najtrudniejszy okres w moim życiu i…
przetrwałem, bo się nie poddaję.
I tyle.
Cięcie!
Los Angeles to krew, która płynie mi w żyłach.
Kocham tu wszystko.
Sami zobaczcie, jakie jest zajebiste.
Tutaj wywołuję zdjęcia.
Nieźle wyszły.
Po 13 latach zmieniliśmy lokum.
Pokażę wam nowe SA Studios.
Moją część. Cartoon ma inną.
Oto ona.
SA Studios.
Ledwo się mieszczę.
Oto nowe SA Studios.
To nieopłacone rachunki.
Żeby wszyscy wiedzieli, jak to jest być słynnym fotografem.
Dobrze mi się dziś wiedzie.
Jestem optymistą.
Zawsze szukam rozwiązań, tego, za co powinienem być wdzięczny
i tego, jak dalej działać.
Nie przestałem na choćby dzień.
MAŁY ESTEVAN
Mam prywatne studio we własnym lokalu.
Wszystko zgodnie z potrzebami.
Mogę malować auta.
Jestem tu od pięciu lat i jestem zachwycony.
Uwaga, uwaga.
Oto nasz Sixth Street Bridge.
Co za obłęd.
Tak szybko wszystko się zmienia.
To mural mojego kumpla, RISKY’EGO.
Każdy go zna.
To był kiedyś parking.
Tu były malutkie budynki, a teraz…
olbrzymie…
jebane…
mieszkania czy cokolwiek innego.
Nie czuję się ofiarą. Mam nad wszystkim kontrolę.
Korzystam z mediów społecznościowych, używam Photoshopa,
używam komputera, wszystkiego się nauczyłem.
Ci, którzy tego nie zrobili, czują się przytłoczeni.
Próbowałem nadążyć.
Próbowałem wrzucać posty i tak dalej.
Wrzucałem zdjęcia dziewczyn, gwiazd i gangsterów.
Wszystkiego. O konkretnych porach w konkretne dni.
Ale dlaczego tamtego śledzi milion osób, a mnie tylko 115 000?
Za każdym razem, kiedy robiłem coś dobrego
i myślałem, że teraz pokażę Instagramowi, że zaraz wkurzę hejterów,
wrzucałem posta i nic.
Ludzie mieli więcej polubień za zdjęcia psa zrobione iPhone’em.
Te wszystkie algorytmy i statystyki
były dla mnie zbyt czasochłonne i przytłaczające.
Bycie na bieżąco męczy.
Czasem mówię: „Jebać to. Po co ja to w ogóle robię?”.
I idę zająć się tym, co powinienem, żeby…
mieć jakiś dochód i nadążać z płaceniem rachunków.
Ludzie z całego świata patrzą na naszą kulturę.
Nie zdajemy sobie z tego sprawy.
Pochodzimy z Berlina. Jeździmy lowriderami.
TURYSTA
Ubieramy się tak i słuchamy takiej muzy.
Latynoskie życie.
Ta forma sztuki przemawia do każdego.
Nawet o tym nie wiemy.
Wewnątrz zawsze jestem cholo.
Jestem transmężczyzną i mam tatuaże. Uwielbiam je.
- Świetne. - Tak.
Jest super!
Aresztowano mnie za graffiti ponad 20 razy.
GRAFFICIARZ
Ścigano mnie, posyłano psy,
poharatałem sobie nogę, skacząc przez płoty.
Ale uwielbiam to.
Oglądając zdjęcia Estevana i tatuaże Cartoona,
wiele rzeczy zrozumiałem.
- Wychodzi. - Idealne wyczucie czasu.
Esteven i Cartoon wyprowadzili sztukę śródmiejskiego Los Angeles na salony
i sprawili, że cieszy się ogromnym szacunkiem.
Chcieliśmy pokazać prawdziwego ducha tej formy sztuki.
Wandalizm, ambicja, bunt, życie na ulicy.
Na wystawie Beyond the Streets są: Banksy, Basquiat,
Murakami, Shepard Fairey,
a także świątynia Cartoona
i słynny symbol „LA” Estevana.
Dla niektórych graffiti będzie tylko wandalizmem.
Nie mówię, że to nie wandalizm.
FOTOGRAFKA
To sztuka wandali, wydrapywanie imienia w toalecie.
Tak ludzie na to patrzą.
Nie powinno nas tam w ogóle być.
Ani naszych aut i zdjęć.
Zaczynają od zera. Nie mają dyplomów. Uczyła ich ulica.
Czy są odpowiedzialni za wyprowadzenie tej kultury na salony? Tak.
ARTYSTA
Kultura hiphopowa wiele zawdzięcza Toonsowi i Estevanowi.
Ich znaczenie dla kultury pomogło ukształtować falę,
która ogarnia nawet przyszłe pokolenia.
Gdzie plasują się Cartoon i Estevan w sztuce jako takiej?
Wysoko.
Są i można do nich podejść.
Są w czasopismach, mają przyjaciół w Skid Row.
Wiele dla mnie zrobiłeś.
Przyjaźnią się z writerami.
Co myślę o H&M?
JEBAĆ H&M
Z muzykami, gwiazdami.
Nadal to robią, lepiej niż kiedykolwiek.
Prawdziwa duma. Prawdziwa sztuka. Prawdziwi Chicano.
W USA mamy teraz mnóstwo rasizmu i ksenofobii.
Lansowanie sztuki Chicano,
czy to w ramach manifestu politycznego, czy nie, to coś wspaniałego.
Straż graniczna, naloty i rasizm tylko wzmocnią naszą kulturę.
Kultura musi być głośniejsza niż rasizm.
Będę parł naprzód.
Będę nadal tworzył i pozostanę wierny tej kulturze.
Dzięki za odwiedziny.
Napisy: Krzysztof Bożejewicz